Bakalım bu ayki gözdemiz kim ?
 
 
 Ana Sayfa  Üye Girişi  Üye Olun  Bize Sorun  Yardım  Biz Kimiz?
 
 
 Alışveriş  İlan Tahtaları  Kütüphane  Klinik  Eğlence  Forumlar
 



Nokkon: Dünyanın En Uygun Maliyetli Araç Takip Sistemi / 0-216-465 0 222 / 0-216-465 0 322
 
       


Hamsi'nin Günlüğü



Ayın Gözdesi


Köpek Irkları



Hangi Köpek?



Kedi Irkları



Hangi Kedi?



Köpek Rehberi



Kedi Rehberi



Kaplumbağa Rehberi
 


Sphynx Cat – Sfenks Kedisi

Kedilerle ilgili bir yazımızda Mısır kedisi Bastet’i ele almış ve bugün dünyanın dört bir yanına dağılmış kedilerin iki cins vahşi kediden türemiş olduğunu belirtmiştik. Bu vahşi kedilerin de, Afrika Vahşi Kedisi, (Felis Libica) ile Avrupa Vahşi Kedisi (Felis Silvestris) olduğunu söylemiştik.Keza, kedinin dünya üzerinde yayılmış olmasının başlıca amilinin insan olduğunu, Finikeliler, Çinliler gibi, uluslararası deniz ticaretinde ilk söz sahibi olan toplumların, Mısırlıların ehlileştirmiş olduğu Afrika menşeli kedileri dünyanın türlü bölgelerine taşımış olduklarını anlatmıştık. Bu kedilerin, götürüldükleri bölgelerin iklimine intibak ederek bu gün gördüğümüz muhtelif kedi türlerini oluşturmuş olduklarından bahsetmiştik.

Bu sözleri söylerken üzerinde durmayı ihmal ettiğimiz bir diğer husus daha vardı: İnsanoğlunun, tıpkı köpeklerde yaptığı gibi, kedilerde de yeni türler meydana getirme hırsı ve çabası. Kısaca, türlerin kendi tabii gelişimi (evolution) dışında, insanın planlıyarak, deneyerek, hedefleyerek ortaya çıkardığı türler ve tabii olarak meydana gelmiş bir türü idame etmek için sarfettiği gayret. Mesela, İran Kedisi, Van Kedisi türlerinin, aynı karakteristikleri taşıyarak, devam etmesi için verilen uğraşıda olduğu gibi. İnsanın planlayıp, hedefleyip ortaya çıkardığı bir kedi türünü de geçen ay anlatmıştık: Bu tür, Himalaya Kedisi idi, Siyam Kedisi’nin renklerini haiz, İran Kedisi görünümünde bir kedi yaratmak arzusunun sonucunda ortaya çıkartılmış idi, yani insanın müdahelesi sonucu meydana gelmişti.

Bu yazımızda ele aldığımız Sfenks Kedisi de işte böyle, insan çabası ile ortaya çıkmıştır. İnsan gayreti ile ortaya çıkmış veya, insanlarca türlerinin idamesi için uğraş sarfedilen kedi türlerinin adedi pek te az değildir. Belki de, en doğal kediler, İstanbul sokaklarında binlercesine rastladığımız sokak kedileridir demek pek yanlış olmayacaktır.

Etimoloji

Sphynx – Sfenks, Eski Mısır ve Eski Yunan mitolojisinde insan kafalı, dişi aslan gövdeli bir yaratıktır. Ancak tarihçe bölümünde görüleceği üzere Sfenks Kedisinin Eski Mısır ve Eski Yunan ile uzaktan yakından hiçbir ilgisi yoktur.

Bu kediye, bazen, Canadian Hairless Cat (Tüysüz Kanada Kedisi), Wrinkled Cat (cildinin buruşuk görünümünden dolayı, Buruşuk Kedi), Birthday Suit Cat (Herhalde yine buruşukluğu ima için, Doğum Günü Elbiseli Kedi) de denilmektedir. Fransa da ise, Chat sans Poiles ( Tüysüz Kedi ) olarak tanınmaktadır.

İmla olarak ta bir özellik var: Sfenx sözcüğünün İngilizce imlası, Sphinx şeklindedir. Nitekim kedi bu isimle tanıtıldığında bu orijinal imla tarzı kullanılırken, sonradan değiştirilerek, kayıtlara sphynx şeklinde alınmıştır.

Tarihçe

Sfenks Kedisi,1966 da Kanada da ortaya çıkartılmış, tabir caizse modern bir kedi türüdür. Kanada'nın Toronto şehri sakinlerinden Mrs.Micalwaith’in sahibi olduğu, siyah – beyaz renkli kedisi, 1966 yılının 31 Ocak günü, genleri farklılaşmış tüysüz bir erkek yavru doğurdu, ismini “Prune” koydular. Üniversiteli bir genç, olayı duyunca, dünyaya gelen bu farklı kedi ile ilgilendi. Annesi Mrs. Yania Bawa, Siyam kedileri yetiştiriyordu. Ana oğul, tüysüz bir kedi türünü başlatmak üzere birlikte yola çıktılar, tüysüz yavruyu anası ile birlikte aldılar ve bir yetiştirme programı yaptılar. Önce, erkek yavru olgun çağa gelince, geriye doğru ana ile eşleştirildi. Daha sonra da, kısa tüylü ve tüysüz başka kediler ile eşleştirmelere devam edilerek adına Sfenks dedikleri bu türe ulaştılar. Tür, 1971 de yarışmalara katılma hakkını kazanarak şampiyonluk statüsü elde etti. Ancak kısa bir süre sonra bu statü kaldırıldı. Bu türe karşı bir muhalefet başlatılmıştı. Birçok kişi, böyle suni zorlamalarla yeni türler yaratmaya tamamen karşı idiler. Diğer taraftan da bu metodla dişi kedi ortaya çıkartmak birtakım güçlükler yaratıyordu. Bu sebeplerden dolayı Kanada'da türün devamı tehlikeye düştü.
Tartışmalar sürerken, bu yeni türe mensup birkaç kedi, Kanada'dan Avrupaya ihraç edildi. Hollanda'da , Fransa'da ve nihayet İngiltere'de bu tüysüz kediyi yetiştirmek için programlar başlatıldı. Halen bu tür nadir olmakla beraber, devam etmekte olan çalışmalar dolayısile neslinin idamesi sağlama alınmış durumdadır.

Sfenks Kedisi, 1990 yılı başlarında TICA tarafından yeniden şampiyonluk statüsüne kavuşturuldu. TICA, The International Cat Association = Uluslararası Kedi Birliği’nin kısaltmasıdır. Bu birlik, 1979 yılında kurulmuş olup, ABD’ de, Kanada’da , Japonya’da yarışmalar ve show’lar düzenlemektedir ve dünya üzerinde en geniş genetik kütüğünü tutması ile ünlenmiştir. İki yılda bir yayınladığı TICA Yıllığı adlı bir de yayını mevcuttur.

Sfenks Kedisinin en enteresan özelliği, tüysüzlük durumuna sebep olan dominant gen’in, aynı zamanda, hayvanın vücut yapısının da değişmesine yol açmasıdır. İlk tüysüz kediyi doğuran ana kedinin ortalama büyüklükte ve tüm kedilerin yumuşak hatlarına sahip olmasına karşın, bugünkü Sfenks Kedisi, istisnai uzunlukta ve gövde yapısı da sert köşeli hatlara sahiptir. Bu açıdan, Sfenks Kedisi Rex türlerini hatırlatmaktadır.

Rex türlerini bir başka yazımızda ele alacağız, ancak şimdilik bu türlerin diğer kedilere nazaran tüylerinde ve vücut yapılarında bir takım farklılıklar gösterdiğini, çok sağlıklı olmalarına rağmen sağlıksızmış intibarını verdiklerini söylemekle iktifa edelim.Rex Kedileri’nin önemli karakteristiği, vücutlarının ince ve uzun olması, ayrıca sert hatlara sahip olmalarıdır, keza, tüylerinin seyrek ve dağınık görüntü vermesidir.

Sfenks Kedileri, soğuğa tahammül edemezler. Bu itibarla daima ev içinde muhafaza edilmeleri ve soğuktan korunmaları gerekir. Böyle bir kediyi beslemenin tek avantajı, kedi tüyüne karşı alerjik olanların normal olarak bu kediden rahatsız olmamalarıdır. Ancak, çok aşırı alerjik bünyelerde, kedinin derisi üstündeki, çok ince, şeftali tüyü diyebileceğimiz çok kısa tüylerin dahi alerjik etkisi olduğu söylenmektedir. Hemen her türlü rengi olabilir.

Şahsiyet

Bu kediyi, canlı olarak gören ve tanıyanlar, onun ne kadar hassas ve sevecen tabiatlı olduğuna şahittirler. Bu karekteri bile onun tuhaf görüntüsünü telafi etmeye yeterlidir. Son derecede dostça ve sevgi ile insana yaklaşır. İyi tanıyanlar onu, biraz maymun, biraz köpek, biraz çocuk ve biraz da kedi olarak tavsif ederler. Sfenks Kedisini sadece fotoğrafta görmüş olanlar onu, belki itici bulabilirler. Nitekim böyle düşünen bazı kişiler, onu, tüysüz vücutlu, yılan suratlı, fare kuyruklu, yarasa kanadına benzeyen kulaklı, kısaca bulunabilecek en çirkin kedi şeklinde tarif ederler. Kanadalı bu tüysüz, çıplak kedi, bu hayret verici görüntüsü dolayısile ya çok sevilmiş, ya da çok nefret edilmiştir. Ancak hiçbir zaman önemsenmeyip küçük görülmemiştir. Bazıları onun için , “ O kadar çirkindir ki onun için güzeldir” derler.

Derleyen

Süreyya Somer

Kaynaklar

- Cat Breeds of the World- Desmond Morris,
- The Illustrated Encyclopedia of Cat Breeds –Angela Rixon.

 Önceki Gözdemiz || Sonraki Gözdemiz 

 

   
Pet.gen.tr evcil hayvan satışı yapmadığı gibi, üyeleri arasında ücret karşılığı hayvan değişimine de karşıdır.
0-541-3911793  /  E-Posta :: pet@pet.gen.tr / IP Adresiniz: 54.81.211.100
   
 
Google
 
Web www.pet.gen.tr