Bakalım bu ayki gözdemiz kim ?
 
 
 Ana Sayfa  Üye Girişi  Üye Olun  Bize Sorun  Yardım  Biz Kimiz?
 
 
 Alışveriş  İlan Tahtaları  Kütüphane  Klinik  Eğlence  Forumlar
 



Nokkon: Dünyanın En Uygun Maliyetli Araç Takip Sistemi / 0-216-465 0 222 / 0-216-465 0 322
 
       


Hamsi'nin Günlüğü



Ayın Gözdesi


Köpek Irkları



Hangi Köpek?



Kedi Irkları



Hangi Kedi?



Köpek Rehberi



Kedi Rehberi



Kaplumbağa Rehberi
 


Van ve Ankara Kedileri

Yurdumuzun Gözdeleri

Aralık 2000'de ayın gözdesi olarak Van Kedisi hakkında çok kısa bilgi vermiştik.Verilen bilgi çok kısıtlı idi. Bu arada, yurdumuzda dahi pek çok kişinin Van ve Ankara kedisi cinslerini karıştırdıklarını, bunları kat'i olarak tanıyamadıklarını, hatta başka kedi cinslerinden, mesela İran kedisinden ayırt edemediklerini fark ettik. Bu yazıyı, Ankara ve Van Kedileri'ni tam olarak tanıtmak için kaleme aldık.

Literatür ve Araştırmalar

Üzülerek kaydetmek gerekir ki Türkçe'mizde, ne kediler ne de köpekler hakkında, ciddi araştırmalara dayanan, halka yönelik öğretici nitelikte eserler yoktur. Mahdut birkaç kitaptaki bilgilerin de, resimler dahil, yabancı kaynaklara dayandırıldığı göze çarpmaktadır. Bu sebeple, safkan Van ve Ankara kedilerinin tanımları birbirine karıştırılmakta ve yabancı kaynaklara dayanan kitaplardaki bilgiler ile bu kedileri fiilen yetiştiren ve onları yakından tanıyan insanların görüş ve bilgileri birbirleriyle bağdaşmamaktadır. Burada hemen kaydedelim ki yabancı araşrırmacılar hatalarını fark edip düzeltme yoluna gitmektedirler. Bu yanılgıların en önemli sebeplerinden biri Van kedisinin yabancı araştırmacılar tarafından ancak 1955 yılında farkedilmiş olması ve özel safkan bir cins olarak yabancı mercilerce 1969 yılında kayıt altına alınmış olmasıdır. Ankara kedisine gelince, Avrupa bu kediyi 1400'lü yıllardan beri tanımaktadır, farkını görüp bilmesine rağmen de bu kediyi çok uzun yıllar İran kedileri kategorisinde tanımlamışlardır. Ankara kedisinin müstakilen saf bir cins olarak tescili ancak 1970'te gerçekleşmiştir.

Bu kediler yüzlerce, hatta binlerce yıldan beri Anadolu topraklarında Anadolu insanları ile birlikte yaşamış olmalarına rağmen yurdumuzda hiçbir zaman ilgi ile ele alınıp inceleme konusu yapılmamışlardır ve yabancı kaynaklardaki hatalar aynen dilimize aktarılmıştır. Ancak hemen işaret edelim ki son zamanlarda bu kedi cinsleri üzerinde araştırma yapan ve bunları bilinçli olarak yetiştiren iki merkez ortaya çıkmıştır:

  • Ankara Kedisi için - Ankara Hayvanat Bahçesi
  • Van Kedisi için - Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Van Kedisi Araştırma Enstitüsü

Bu kedilerin doğru olarak tanıtılmasına uluslararası bazı derneklerin çalışmaları sonucunda ulaşılmış olduğuna değinmemiz gerekir. Bu dernekleri tanıtmadan önce kısaca, genel kültür belgeleri olan ansiklopedilere bir göz atalım. Encyclopedia Britannica, 1961 yılı orijinal İngilizce baskısında Ankara Kedisi'ne yer vermekle beraber Van Kedisi cinsinden bahsetmemektedir. Bızim ansiklopedilerimize gelince, 1971 basımlı Türk Ansiklopedisi ve 1972 basımlı Meydan Larousse, Ankara Kedisi'ne Van Kedisi de denildiği şeklinde hatalı bir bilgi vermektedir. Nihayet 1986 basımlı Türkçe Ana Britannica ve Büyük Larousse Ansiklopedileri'nde bu iki kedi cinsine ayrı ayrı ve doğru tariflerle yer verilmiş olduğunu görmekteyiz.

Ulusal ve Uluslararası Kedi Dernekleri ve Safkan Kedilerin Tescili

Safkan kedilerin yetiştirildiği ve sergilendiği ülkelerde muhtelif Kedi Sevenler Dernekleri ve safkan cinslerin tescil işlerini yapan yönetim organları bulunmaktadır. Çok ciddi olarak çalışan bu kuruluşların bir takım kurallara göre hareket ettikleri ve dolayısıyla ilmi neşriyat ve araştırma yapanlarca da referans olarak kabul edildikleri bir gerçektir. Nitekim ansiklopedilerdeki bilgiler ancak bu kuruluşların tanımlamalarından sonra düzeltilmişlerdir. Bu derneklerin başlıcaları şunlardır:

  • İngiltere'de: CA - Cat Association of Britain
  • GCCA - Governing Council of the Cat Fancy
  • ABD'de: ACFA - American Cat Fanciers' Association
  • Kanada'da: CCA - Canadian Cat Association
  • Uluslararası FIFE - Federation Internationale Feline
  • TICA - The International Cat Association

Bu arada ilgi çekici bir bilgi daha verelim. İngiltere'de, Middlesex'te Ankara Kedileri ile ilgili "The Angora Breed Club" adlı bir dernek mevcuttur. Ayrıca Van Kedisi meraklılarının kurmuş oldukları üç dernek mevcuttur:

  • "The Classic Turkish Van Cat Association", Londra'da
  • "Progressive Turkish Van Cat Association", Güney Yorkshire'da
  • " The Turkish Van Cat Club", Essex'te

faaliyetlerini sürdürmektedirler. İngiltere ile ilgili bir diğer ilgi çekici husus da, bu ülkede tamamen kendilerine has bir Ankara kedisi yaratmış ve bunu tescil etmiş olmalarıdır. Birkaç meraklı İngiliz, 1960 yılında "The British Angora Cat" adını verdikleri yeni bir cins türetmişlerdir. Böylece, dünya kayıtlarında, şimdi birine Turkish Angora Cat, diğerine British Angora Cat dedikleri iki cins Ankara Kedisi resmen yer almaktadır.

Bu genel açıklamaları yaptıktan sonra, Ankara ve Van kedilerini daha yakından tanımak üzere tarihçelerinden başlayarak, karşılaştırmalı olarak açıklamalarımıza devam edelim.

Tarihçeleri

  • Ankara Kedisi

Ankara Kedisi'nin kökeni ile ilgili üç farklı görüş vardır Birinci görüşe göre, bu kedi, Çin'in (Felis Manul) denilen vahşi kedisinden türetilmiş, Çinliler ve Tatarlar tarafından geliştirildikten sonra bir şekilde Türkiye'ye gelmiştir. Bu görüşü destekleyen herhangi bir ilmi kanıt yoktur. İkinci görüşe göre, Ankara kedisinin menşei soğuk iklimde yetişmiş bir Rus kedisidir. Bu kedi ticaret gemileri ile Türkiye'ye ve İran'a getirilmiş ve bu kediden iklim şartlarını etkisi ile, zaman içinde, Ankara ve İran kedisi türleri ortaya çıkmıştır. Üçüncü bir görüş ise, Ankara kedisinin kökenini, İran'ın doğusundaki yüksek ve soğuk dağlık bölgelerde yaşamış olan bir kedi türüne bağlamaktadır. Bütün bu düşünceler tabii ki spekülatiftir, ancak vurgulanan husus kedinin uzun tüylü bir cins olması itibarıyla kökeninin soğuk bölgelerde yaşayan bir vahşi kediden gelmiş olması ihtimalinin fazla olduğudur.
 

  • Van Kedisi

Van Kedisi'nin tarihçesine batılı yazarlar biraz da efsane katmışlar. Nuh'un Gemisi büyük tufanı takiben, Ağrı dağında karaya oturduktan sonra etrafa yayılan hayvanlardan kediler bu bölgeye yerleşmişler. Yine batılı yazarların ilk tarifi paralelinde bu kedinin alın ve kuyrağundaki kahverengi lekeler de ilahi bir dokunuşun sonucu olarak meydana gelmiş. Olaya daha ilmi bir açıdan bakarsak, arkeolojik araştırmalar, bu bölgede kedinin 7000 yıllık bir geçmişi olduğuna işaret etmektedir. Neolitik bir yerleşim yeri olduğu tesbit edilen Hacılar mevkiinde topraktan yapılmış bazı heykelciklerde kedilerle oynayan kadınların temsil edildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Karekteristikleri

Türkiye'ye has bu iki kedi pek çok bakımdan birbirine benzemektedir. Birbirlerinden ayrıldıkları noktalar ve İran kedileri ile olan farkları aşağıda mukayeseli olarak gösterilmiştir:

Ankara Van
Gözler
Mavi, sarı, yeşil, bakır rengi, az da olsa farklı göz rengine sahip olanlar da var. Makbul safkan cins olarak mavi gözlü bulunur. Gözler iri ve badem biçimindedir.
Gözler
Bir göz mavi diğeri sarı veya kehribar, her iki gözü sarı veya mavi olanlar da bulunur. Makbul saf kan cins olarak “tek göz” denilen değişik renkli göze sahip olanlar benimsenmiştir. Gözdeki sarı rengin, pigmentin yoğunluğuna göre değişik birçok geçiş tonu mevcuttur.
Tüyler
Uzun tüylü kedi cinsine mensuptur. Tüyler, yumuşak, kabarıktır. İç post olmadığı için hayvanın görüntüsü ince uzun ve narindir. Tüyler genellikle boyun, karın ve kuyruk bölgelerinde daha uzun, vücudun geri kalan kısmında daha kısadır. Yavruların uzun tüylü kedi yapısına bürünmeleri için iki yıl kadar bir süreye ihtiyaç vardır.
Tüyler
Uzun tüylü kedi cinsine mensuptur. İç post (undercoat) mevcut değildir, tüyler çok düzgün, ipeksi ve parlak durur ve hayvana ince, zarif ve uzun boylu bir görüntü verir. Kısaca tüy açısından Ankara kedisine benzer bir durumları mevcuttur.
İç Post : (Undercoat)
Uzun tüylü kedilerin bir kısmında çift post mevcuttur. İç post yünsü sık kısa tüylerden oluşur. Dış post daha uzun ve parlak tüyleri ihtiva eder. Gerek Ankara kedisini, gerekseVan kedisini İran kedisinden ayıran en önemli farklardan biri budur. İran kedisinde bu iç post mevcuttur ve hayvana çok kabarık ve yuvarlak, tıknaz bir dış görüntü verir. Ankara ve Van kedilerinde bu yünsü iç post yoktur. Her iki cinste de, yazın sıcak havalarda tüyler döküldüğünde hayvanlar kısa tüylü kedi görüntüsüne bürünürler. Yeni tüyler geldiğinde görüntüleri yine eski, parlak bol tüylü zarif şekillerine dönüşür.
Vücut Yapısı
Ankara kedisi Van kedisine nazaran daha ufak tefek yapıdadır. Kafa küçük veya orta büyüklükte, başın üst bölümü geniştir, kulaklar uzun,kulak uçları sivri ve tüylüdür. Gözler badem şeklinde ve iridir. Ankara kedilerinin diğer kedilerde pek görülmeyen bir özellikleri de uzun tüylü kuyruklarını vücutlarının üstünde, yatay olarak taşıyabilmeleri ve hatta başlarına değdirebilmeleridir.
Vücut Yapısı
Van kedisi Ankara kedisinden daha iridir. Kafa yapısı Ankara kedisine nazaran daha iri, kulakları daha kısa ve gözleri daha ufaktır.
Her iki cinsin de İran kedisinin vücut yapısından farkları şöyle özetlenebilir: İran kedisinin yüz hatlarında burun nahiyesi basıktır. Oysa Ankara ve Van kedilerinin yüzleri daha uzuncadır. İran kedisinin, kulakları, bacakları ve kuyruğu daha kısadır.
Renk
Genelde Ankara Kedileri Türkiye'de tamamen beyaz olarak kabul edilirler. Ancak yabancı kaynaklı kayıtlar şu renkleri de saymaktadırlar: Siyah; Mavimtrak; Krem; Kızıl; Duman rengi; Klasik tekir; Uskumru desenli tekir; Yamalı tekir; Gümüşi tekir; Mavimsi tekir; Krem tekir; Kaplumbağa kabuğu renkli; Beyaz-Siyak-Turuncu karışımı alaca (Calico); açık renk alaca (Açık Calico); Mavimtrak krem; Çift renkli.
Renk
Türkiye'deki tanımı ile Van kedilerinin makbul cinslerinin rengi tamamen beyazdır. Yabancı kaynaklarda ise, kulaklar, alın ve kuyruklarda kerstane rengi lekeler bulunduğu şeklinde kayıtlara geçirilmiştir. Bunun sebebi, 1955'te Van'dan bu renkleri taşıyan kedilerin üretilmiş olmasından kaynaklanmıştır. Ancak bu görüş son zamanlarda yeniden inceleme yapanlarca düzeltilmiştir.
Safkan beyaz Van kedisi

Yüzme
Ankara kedisinin su ile ilgisi diğer kedilerden farksızdır. Sudan hoşlanmaz.
Yüzme
Her kedi yüzebilir ancak genelde sudan hoşlanmazlar. Van kedisinin özelliği korkmadan ve isteyerek suya girip yüzen yegane kedi cinsi olmasıdır.
British Angora Cat (İngiliz Ankara Kedisi)
Aşağıdaki resimden de görüleceği üzere bizim güzelim Ankara kedimizden bir hayli farklı bir tür yaratmışlar. Bu kedi için kabul edilen renkler şöyledir: Beyaz; Siyah; Çikolata rengi; Leylak; Kızıl; Tarçın; Karamela; Açık kahverengi; Mavimsi; Krema; Gümüşi tekir; Kahverengi tekir; Leylak tekir; Kaplumbağa kabuğu; Çikolata tekir; Leylak tekir; Karamela tekir; Açık kahverengi tekir; Mavimtrak tekir; Benekli kahverengi; Duman rengi; Baş, ayak gibi uç kısımlara doğru koyulaşan renkler (colour pointed); Siyah gölgeliler; Kahverengi noktalı tekir.
British Angora Cat

İşitme
Ankara kedisi yanlış olarak halk arasında sağır olarak bilinir. Oysa hepsi sağır değildır. Mavi gözleri ve beyaz tüyleri belirleyen genlerin ayni bireyde toplandığı bazı kedilerde sağırlığa rastlanmaktadır.
İşitme
Van kedilerinde sağırlık çok daha azdır.
Şahsiyet
Ankara kedisi, terbiyeli, kibar, uyumlu, titiz, nazik, iyi kalpli, tatlı, sevecen, uyanık, sadık, zeki, bazen mahçup ve insandan uzak duran, bazen sokağı ve topluluğu arzulayan bir tabiata sahiptir.
Şahsiyet
Van kedisi, uysal, şartlara intibak edebilen, sevecen, bağımsız, sakin, çevredekilerle iyi ilişki kuran yumuşak sesli, dost, zeki, yumuşak hareketlerle oyun oynayan yapıdadır.
Gerek Ankara Kedisi, gerekse Van Kedisi, evde pet olarak ideal hayvanlardır.
Bakım
Bütün kediler gibi bunlar da kendilerine titiz bir şekilde bakarlar. Yalnız tüyleri bol ve uzun olduğundan sık sık fırçalamak suretile onlara yardımcı olmak gerekir.

Kaynaklar

  • Cat Breeds of the World (Desmond Morris)
  • Cat World (Angela Rixon)
  • A Feline Encyclopedia
  • The Illustrated Encyclopedia of Cat Breeds
  • Kedi Bakımı (Mustafa Akay)
  • Encyclopedia Britannica (Orijinal)
  • Türk Ansiklopedisi
  • Meydan Larousse
  • Büyük Larousse
  • Ana Britannica

Derleyen
Süreyye Somer

 Önceki Gözdemiz || Sonraki Gözdemiz 

 

   
Pet.gen.tr evcil hayvan satışı yapmadığı gibi, üyeleri arasında ücret karşılığı hayvan değişimine de karşıdır.
0-541-3911793  /  E-Posta :: pet@pet.gen.tr / IP Adresiniz: 54.204.127.56
   
 
Google
 
Web www.pet.gen.tr